قلعه الله آباد
این عکس رو من سال ۱۳۷۲ از قلعه الله آباد گرفتم ..با پسر خاله ام محسن حاج عوض از کوچه قلعه عبور می کردیم. این کوچه زمانی بخاطر داشتن دیوار های بلند تا نیمه های روز ، از عابرین خود با سایه اش محافظت می کرد.
اما بعد از سیل سال ۷۲ بخشی از دیوار قلعه که روبه روی خونه جعفر امیر قلی بود. تخریب شد و من این عکس را در همین زاویه از داخل قلعه گرفتم.
این قلعه قبل از سال ۱۳۷۲ خالی از سکنه شده بود.
اما من هنوز ساکنین قلعه را در دهه شصت یادم هست .
مرحوم اکبر پور خسروانی که در نزد مردم به اکبر بافتی مشهور بود با خانواده اش در خارج از قلعه اصلی ودر سمت ضلع شمالی قلعه زندگی می کردند.
در خانه خانه آنها مرحوم معصومه مادر احمد و مرید محمد (مراد خورتن )زندگی می کردند..
در ضلع جنوبی و بیرون از قلعه اصلی یدالله فرزند نوروز علی با مادرش زندگی می کرد .
یک نفر هم به نام سید اسماعیل فرزند سید قنبر که بعد فوت همسرش در ضلع جنوبی تنها زندگی می کرد. فرزندی نداشت و تنها دارایی اش یک ابلاغ بود که مرکب سواریش بود..
ساکنین قلعه اصلی (تویی)مرحوم کربلایی شکرالله زید آبادی و فرزندانش ،اصغر پور خسروانی برادر اکبر بافتی ،استاد گرگعلی پدر غضنفر خواجویی،استاد غلامحسین پدر محمد و عوض(کفریچی)که پدر خانم عبدالله پسر شکرالله بود، مرحومه گل ناز شول و دامادش عین اا… و اکبر فرزند غلامعلی زندگی می کردند.
این قلعه را مرحوم حاج امان الله زید آبادی که ارباب عمده الله آباد بود برای محل سکونت زارعین خود احداث کرد .
شاید به همین دلیل هم به قلعه الله آباد مشهور شد .
حاج امان الله با نوه های جعفر خان خواجویی ، (پسران میر علی اکبر) که از بزرگان ملک آباد بودند همچون میر نجفقلی خان و میر یوسفعلی و میر شرفعلی ضمن عقد قرار دادی به توافق می رسند .
که امان الله خان قلعه الله آباد را بدلیل امنیت و دسترسی ساکنین آن قلعه به امکانات موجود در ملک آباد چون حمام ، مسجد ، مکتب خانه، حسینیه ، ماما، روحانی و داشتن کسب و کارهایی چون نجاری، آهنگری،کفاشی ، خواروبار فروشی یا پیله وری و….بر روی اراضی ملک آباد احداث کند.
و در مقابل این امتیاز مهم اهالی ملک آباد در حوالی ورودی قنات ملک آباد اقدام به ساخت منازل مسکونی کنند و از آب قنات الله آباد که در پایایی در قلعه داشت. استفاده کنند.
تا آب مصرفی آنها نیز از نظر شرعی و قانونی منعی نداشته باشد.
این معامله اب در مقابل زمین بود.و اینکار با رضایت طرفین صورت گرفت .
یکی از دلایل این توافق خوانین ملک آباد با حاج امان الله زید آبادی خشک شدن قنات ملک اباد در سال ۱۲۴۵هجری قمری و کمبود جا در قلعه کهنه بود .
قلعه الله آباد پایاب زیبایی داشت که ساکنین قلعه و مردمی که در نزدیکی قلعه زندگی می کردند .جهت تامین آب مورد نیاز خود از این پایاب استفاده می کردند.
در اوایل دهه شصت که من کودکی بیش نبودم هر وقت برای بازی به درون این قلعه زیبا و رویایی می رفتم .هنوز آثار پایاب را مشاهده می کردم .و مادرم خاطرات زیبایی از دخترکان هم سن و سال خود که برای شستن ظروف و آوردن آب به پایین پله های پایاب می رفتند تعریف می کرد.
یکی از سرمایه های ارزشمند ملک آباد ا قلعه الله آباد ،قنات ها و پایاب ها ی آن بودند که با مهندسی بسیار حساب شده و دقیق در ملک آباد طراحی شده بودند.
متاسفانه با احداث سد خاکی و مسدود کردن مسیرهای رودخانه ، بخشی از این قلعه زیبا تخریب شد .و بهانه ای شد تا تمامی بقایای این اثر ارزشمند تاریخی و فرهنگی تخریب شود..
پژوهشگر تاریخ ملک آباد
باسلام از قلعه زیبای الله اباد دیوار بلند اون که به دلیل داشتن سوراخهای متعدد جای مناسبی برای لانه پرندگان بود خاطره زیاد است اون زمان مسیر مدرسه دبستان ملک اباد در امتداد دیوار بلند قلعه بود وروزی ۴مرتبه باید این مسیر رو طی میکردیم تا به مدرسه بریم وبرگردیم ویکی از تفریحات اون زمان حمله به لانه گنجشکها بود البته اونایی که پایین دیوار لونه داشتند لانه های بالایی هیچ گونه راه دسترسی نداشتند دیگر جاذبه های قلعه سر در ورودی ان بود که با داشتن شیب تندی که داشت به داخل قلعه عصرها تبدیل شده بود به پیست دوچرخه سواری وتماشاگرانی که دور تا دور سر در مینشستند وهنرنمایی جوانان رو تماشا میکردند
سلام مطالب بسیار عالی
منم وقتی بچه بودم توی این پایاب رفتم آب خنک وگوارایی داشت
پدربزرگ من هم مرحوم استادمحمدنیز باخانواده چندسالی دراین قلعه زندگی کردند پدربزرگم استادمقنی بوده
فکرکنم تازمان سیل تخلیه نشده بودچون مرحوم عبدالله کربلایی شکرالله ومرحوم اصغر پورخسروانی باخانواده درآنجازندگی میکردندبازهم ازفرزندانشون بپرسید
تشکر میکنم از آقای حسینی و سایت و مطالب خوبشون .